هم خوانی ها

بیهقی به خوبی می دانست که این اثر در محدوده ی تنگ «تاریخ» متعارف نمی گنجد. می گوید:

«در دیگر تواریخ چنین طول و عرض نیست_ که احوال را آسان تر گرفته اند و شَمَّتی بیش یاد نکرده اند. اما من چون این کار پیش گرفتم، می خواهم که دادِ این تاریخ به تمامی بدهم و گِردِ زوایا و خَبایا برگردم تا هیچ چیز از اَحوال پوشیده نمانَد...»

این طول و عرضی که او به کارش داد، قالب تنگ تاریخ را شکست و تاریخ او را به قلمروِ «ادبیات»و «رمان» وارد کرد. این بیهقیِ دبیر با همت و پشتکار و حوصله ی فراوانی که به خرج داد و با استعداد فوق العاده ای که در مشاهده و ثبت جزئیات و صحنه آرایی و به تصویر کشیدن وقایع و شخصیت پردازی و گفت و گو نویسی و ایجاد حس تعلیق در مخاطبانش داشت، اولین رمان تاریخ(ی) ادبیات فارسی را نوشت.

از : مقدمه تاریخ بیهقی- نوشته جعفر مدرس صادقی