هم خوانی ها

به دلايل كاري كمي عقب افتادم! خودم را مي رسانم حتما! گفتم بنويسم كه از يادم نبريد!

در بيهقي اشارات بسياري به كلماتي مانند ديوان رسايل و ديگر ديوانها شده است. ديوان ها اولين تقسيم بندي نظام اداري بود كه وظيفه اداره امور حكومت را به عهده داشت و البته بديهي است تماما در اختيار سلطان بودند.
صورت اداري غزنويان برگرفته از نظام بوركراتيكي بود كه سامانيان پي افكنده بودند و خود سامانيان اين صورت ديوانسالاري را از خلفاي بغداد به ارث برده بودند.

ديوان هايى كه مسوول حفظ و انجام امور مختلف در دوره غزنويان بوده اند عبارتند از:
1 - ديوان رسالت : دبيرخانه و دفترخانه نظام سلطاني بود.
2 - ديوان اشراف : نظام اشراف و جاسوسى.
3 - ديوان عرض : مسئول گردآورى سپاه ، تنظيمات داخلى ارتش ، پرداخت مستمرى و آذوقه.
4 - ديوان بريد: مسئول انتقال خبر
5 - ديوان استيفا، مسئول رسيدگى و تنظيم دفاتر و دخل و خرج كشور و ثبت كليه درآمدهاى دولتى و محاسبات
6 - ديوان وزير يا ديوان مركزى .
7 ديوان ولايتى

اين ديوان هامعمولا در سفرهاى جنگى پيك نيكهاي سلطان همراه سلطان ميشدند و در هر جا اسكان مييافتند كل ادارات با چادرهايي برپا ميشدند، كه ومعمولا ديوان رسالت بغل دسا سراپرده سلطان برپا ميشد ديوان رسالتها معمولا پول خوبي هم ميگرفتند و جزو كارمندان ارشد بودند و يكيشان بنام نوبتي هميشه مي بايست بر سركار باشد چيزي شبيه افسر نگهبان. كار اصلي اش نامه نگاري بود و اين نشان از اين بود كه كلام تا چه حد ميتوانست مهم باشد همچنين خبرهايي كه جاسوسان و منهيان به رمز ميفرستادند را رمز گشايي نموده و به عرض سلطان ميرساندند هم چنين گزارش هاى مربوط به قيمت ارزاق ، مصايب طبيعى ، تهاجمات دشمنان خارجى ، فعاليت راهزنان و مسائل ديگر را شامل مى گرديد.
جمع آورى اطلاعات - رفتار كارگزاران محلى و مخطيان - و انتقال سريع آن توسط شبكه اى از كارگزاران خبرى و جاسوسان انجام مى گرفت .
جالب اين بود كه همه بازيگران از محمود و مسعود و نصر برادر محمود بر هم منهيان و مشرفان ميگماشتند كه البته به گواهي بيهقي مسعود در ضدجاسوسي گوي سبقت را از همه ربوده بود.

مریم :
ممنون از این اطلاعات مفید. مرجع تون رو هم کاش می نوشتین

مرجع همان تاریخ غزنویان پیش گفته است که اطلاعاتش قبلا آمده است.